आणि या मातीतुनी चैतन्य गावे

कोणती पुण्ये अशी येती फळाला,
या तरुंनी आनंदे पालवावे!
बराच काल उलटला, इथे नोंदी करायला जमले नाही. पण सांगायला आनंद होतो की राई सुखात आहे. बहरते आहे. तळंगभुत सर्व तरुवेली,  वनचर, विहंग मजेत वाढत आहेत.  
काल परवा लावली असे वाटत होते तोवर ही रोपे बघता बघता रुजुन, तरारुन भरा-या मारु लागली आहेत. उंचीला माझ्यावर गेली आहेत!

 
गेली दोन वर्षे पाण्याची [...]

जीवामृत – झाडांचे टॉनिक

जीवामृत
१० लीटर गोमुत्र
१ किलो गुळ
१ किलो बेसन
१ घमेले जागेवरची माती
३ – ४ घमेले शेण
१०० लीटर पाणी
सर्व एकत्र करुन एक आठवडा ठेवावे. रोज एकदा हलवावे. नंतर, तयार झालेले द्रावण झाडांच्या बुंध्यात-मुळांत खताप्रमाणे घालावे. झाडांवर उडवु नये.
गुळ व बेसन या अन्नामुळे मातीतले जीवाणु वाढतात. हे जीवाणु मातीतील खानिजे व अन्नद्रव्ये झाडाला खाण्याजोगी करतात.

घुमड घुमड कर आई रे घटा!

झाडे तर सगळी नीट लावुन झाली. आठवडाभर रापा पडल्या. रापा म्हणजे मान्सून सुरू होण्या आधीचा सॅंपल पाऊस! झाडं आपल्या जागी रुळु लागली. हा पाउस थोडा सौम्य असल्याने झाडांना रुळायला थोडा वेळ मिळाला.

तसा आम्ही पुढचा उद्योग हाती घेतला.
झाडांना आधाराला बांबुचा सांगाडा बांधणे. जोराच्या वादळा पावसात झाडांना आधार द्यावा लागतो, नाहीतर एकतर ती उन्मळुन पडतात नाहीतर सारखी [...]

राई रखमाबाई राणी या सकळा

कामाचा सूर mast चांगला जुळू लागला. अभय जवळ जवळ रोज सकाळी राईवर चक्कर मारत होता. सकाळी उठुन आधी राई मग ऑफिस. आणि ऑफिसला जायला उशीर म्हणुन यायला उशीर. खड्डे पडु लागले. शेणखत आलं दोन ट्रॉल्या. गांडुळखत मेहंदळे गॅरेजजव्ळुन उचललं. मग बाया पण कामाला बोलवल्या. गडीमाणसं खड्डे पाडत होती. बाया, शेणखत, गांडुळखत आणि माती मिसळुन ते [...]

शर्यत

कालच्या कोकणस्वारीनंतर अभय दमला होता पण अजुन खुप कामं राहिली होती. तिथे गेल्यावर बघितले तर मंगळवारचा वायदा करुन खड्डे झालेच नव्हते. जे झाले होते ते योग्य खोलीचे नव्हते. शंकर दोन दिवस झाले येत नव्हता. रोपे तर येउन दाखल झाली होती. वर जाउन बघितले तर शेळ्या मोकाट चरत, राईपर्यंत पोहोचल्या होत्या.
हे सर्व पाहिल्यावर, आम्ही हाती [...]

रोप ट्रीप टू दापोली

कृषी आधिकारी, अभय आणि जमिनीच्या व्यवहारापासुन अनेक कामात बरोबर असणारे मनोहर असे तिघे महिंद्र पिक अप ट्रक करुन दापोलीला रोपे आणायला गेले.
मंडळी सकाळी सहाला निघाली. ताम्हिणी घाट ओलांडुन, माणगाव, महाड करत १२ वाजेपर्यंत दापोलीला पोहोचली. तर विद्यापीठ रोपवाटीकेची जेवणाची सुट्टी झालेली. आता २ वाजेपर्यंत थांबणे आले.
मग दापोलीच्या डॉ कोपरकरांच्या नर्सरीत गेले. तिथुन फुलवृक्ष, जास्वंदीचे [...]

पुर्वतयारी

आधी विचार करत होतो की या हंगामात फक्त कडे कडेने फुलणारे वृक्ष लावायचे. खड्डे करायला घेतले होतेच.
पण मग विचार झाला की हे वर्ष कशाला वाया घालवायचे? सगळ्या जमिनीवर झाडे लावावीत. तेवढीच झाडे वाढतील. खड्डे घ्यायचे काम जोरात सुरु केले. त्यात निवृत्ती आणि शंकर यांच्या घरच्या कामांची पण घाई, पाउस यायच्या आधी भात पेरायचे होते. [...]

लगीनघाई

पाउस राजा येणार अशी वाजंत्री जशी वाजु लागली तशी कामांची एकच झुम्मड उडाली आहे.
अभय जाउन येथल्या कृषीअधिका-यांना भेटुन आला. त्यांनी खुप आपुलकीने आणि उपायुक्त माहिती दिली. कोणती झाडे घ्यावीत, कशी लावावीत इ.
आमच्या राईवर होणा-या वा-या वाढल्या.  आजच जाउन, जागेवर कुठे खड्डे घ्यायचे त्याचे मार्कींग करुन आलो. कृषीअधिकारी आपणहुन आले त्यांनी योग्य मार्कींग करायला मदत [...]

उन्हाळी कामे…२

सध्या कामांना जोर आलाय. 
राईच्या दोन्ही बाजुंना असणा-या जमिनींवर बांधकामांची हालचाल दिसु लागली आहे. दोन्ही शेजा-यांनी JCB लावुन डोंगर फोडुन रस्ते काढले आहेत. तांबडी लाल माती खोदली जाते आहे.
पावसाळा उंबरठ्यावर येउन ठेपला आहे. मावळतीच्या अंगाने ढगाची चढाई आत्ता सुरु होईल. त्यामुळे सगळीकडेच कामांची घाई सुरु झाली आहे. शेतात औत सुरु झाले आहेत.
जमिनीच्या कडेकडेने खड्डे घ्यायला सुरुवात [...]

उन्हाळी कामे

ह्या वर्षीच्या पावसाळ्यात झाडांची लागवड सुरु करायचा बेत आहे. त्या दिशेने पहिले पाउल म्हणुन राईत उगवलेले गचपण आणि खुरटी झुडपे साफ करुन घेतली. शंकरनाना आणि निवृत्तींदादांना कंत्राट दिले. त्यांनी सगळे रान तोडुन मोकळे केले. मोठी झाडे, आंबे, घळी भोवतालच्या दाटीला अजिबात हात लावला नाही. तळाच्या जाळ्या मोकळ्या केल्या.
शेजारचा उस तोडुन व्हायचा होता म्हणुन जाळायसाठी थांबले [...]